Trybuna³ Konstytucyjny opublikowa³ uzasadnienie wyroku z pa¼dziernika 2020 r. ws. aborcji


Uzasadnienie tego orzeczenia ze zdaniami odrêbnymi zamieszczono w ¶rodê na stronie internetowej Trybuna³u Konstytucyjnego.

“W ocenie Trybuna³u, dziecko jeszcze nieurodzone, jako istota ludzka – cz³owiek, któremu przys³uguje przyrodzona i niezbywalna godno¶æ, jest podmiotem maj±cym prawo do ¿ycia, za¶ system prawny – zgodnie z art. 38 Konstytucji – musi gwarantowaæ nale¿yt± ochronê temu centralnemu dobru, bez którego owa podmiotowo¶æ zosta³aby przekre¶lona” – czytamy w nim.

Trybuna³ zaznacza, ¿e w uzasadnieniu nie odwo³uje siê do argumentów etycznych, lecz “opiera swoje wnioski na przes³ankach czysto normatywnych, wynikaj±cych z przekonania o spójno¶ci, zw³aszcza aksjologicznej, systemu prawnego”.

“Ocena dopuszczalno¶ci przerwania ci±¿y, w przypadku gdy badania prenatalne lub inne przes³anki medyczne wskazuj± na du¿e prawdopodobieñstwo ciê¿kiego i nieodwracalnego upo¶ledzenia p³odu albo nieuleczalnej choroby zagra¿aj±cej jego ¿yciu, a wiêc mo¿liwo¶ci po¶wiêcania dobra le¿±cego po stronie dziecka, wymaga wskazania analogicznego dobra po stronie innych osób” – napisano w uzasadnieniu.

Publikacja w Dzienniku Ustaw jeszcze w ¶rodê

Choæ Trybuna³ Konstytucyjny ju¿ 22 pa¼dziernika uzna³, ¿e niezgodne z konstytucj± s± zapisy dopuszczaj±ce aborcjê ze wzglêdu na trwa³e i nieodwracalne wady p³odu, to dopiero opublikowanie wyroku w Dzienniku Ustaw formalnie oznacza, ¿e wszed³ on w ¿ycie i jest obowi±zuj±cym aktem prawnym. 

Rada Ministrów sta³a na stanowisku, ¿e wyrok Trybuna³u nie zostanie opublikowany, dopóki nie zostanie przedstawione jego pisemne uzasadnienie. “Sytuacja bardzo powa¿nych napiêæ spo³ecznych wymaga przeanalizowania w³a¶ciwej daty tej publikacji” – stwierdzi³ rz±d w swoim stanowisku, które opublikowano na pocz±tku grudnia. 

Po publikacji uzasadnienia Centrum Informacyjne Rz±du poinformowa³o, ¿e “zgodnie z wymogami konstytucyjnymi wyrok zostanie opublikowany dzisiaj w Dzienniku Ustaw”.

Protesty po wyroku TK

Od razu po og³oszeniu orzeczenia wybuch³y w Polsce najwiêksze po 1989 roku protesty, organizowane przez Ogólnopolski Strajk Kobiet. Kobiety protestowa³y w ca³ym kraju, w du¿ych miastach i ma³ych miejscowo¶ciach. Pocz±tkowo strajk mia³ spokojny, aczkolwiek spektakularny przebieg. Od koñca listopada policja zaczê³a jednak regularnie u¿ywaæ gazu przeciw protestuj±cym. Podczas jednego z protestów w Warszawie policyjni tajniacy u¿yli te¿ pa³ek teleskopowych.

Po publikacji uzasadnienia Strajk Kobiet og³osi³, ¿e o 18:30 odbêdzie siê protest pod siedzib± Trybuna³u Konstytucyjnego.

Prezydent mia³ swoj± propozycjê, a Gowin mówi³ o referendum

Po pierwszych protestach przeciw wyrokowi TK swoj± propozycjê nowelizacji przepisów zaprezentowa³ prezydent Andrzej Duda. Zgodnie z ni± wprowadzona mia³aby zostaæ przes³anka umo¿liwiaj±ca przerwanie ci±¿y w przypadku wad letalnych p³odu. Projekt zosta³ skierowany do pierwszego czytania w komisjach na pocz±tku listopada. Jak jednak informowa³ wtedy szef komisji sprawiedliwo¶ci, pose³ PiS Marek Ast, komisja nie mia³a pisemnego orzeczenia TK, dlatego wstrzymywa³a siê z wyznaczeniem terminu posiedzenia po³±czonych komisji zdrowia i sprawiedliwo¶ci ws. prezydenckiego projektu.

– Projekt prezydencki ma tylko wtedy sens, kiedy jest rozpatrywany ³±cznie z orzeczeniem TK. On jest konsekwencj± tego orzeczenia, w zwi±zku z powy¿szym te dwie rzeczy siê ze sob± wi±¿±. Chcia³bym, ¿eby te dwie rzeczy ostatecznie znalaz³y miejsce w pracach parlamentarnych, w tym projekt prezydencki – stwierdzi³ wówczas szef Kancelarii Prezydenta Krzysztof Szczerski. – TK obradowa³ w pe³nym sk³adzie, pod przewodnictwem prezes TK wybranej w konstytucyjnym trybie, w zwi±zku z powy¿szym nie ma powodu do tego, ¿eby ten wyrok nie by³ publikowany. Je¶li brakuje pewnych formalnych elementów, to trzeba je jak najszybciej uzupe³niæ – ocenia³.

Jaros³aw Kaczyñski w wywiadzie dla “Rzeczpospolitej” stwierdzi³ jednak, ¿e dla prezydenckich propozycji nie bêdzie wiêkszo¶ci w partii. Wicemarsza³ek Sejmu Ryszard Terlecki zapytany, jak on sam by zag³osowa³ w sprawie projektu Andrzeja Dudy, odpowiedzia³, ¿e jego zdaniem “Trybuna³ rozstrzygn±³ w±tpliwo¶ci”. – Wiêc ju¿ nie jest potrzebny dodatkowy element w postaci tej ustawy, ale poczekamy na orzeczenie, na opublikowanie – powiedzia³.

W miêdzyczasie Jaros³aw Gowin zasugerowa³, ¿e obecnie droga do rozwi±zania sporu o aborcjê w Polsce mo¿e byæ tylko jedna. – Po tym, gdy naruszono tzw. kompromis aborcyjny z 1993 r., którego by³em i jestem zwolennikiem, byæ mo¿e nie ma ju¿ innej drogi jak tylko referendum. Nale¿a³oby dobrze przemy¶leæ pytania i wówczas oddaæ g³os Polakom – powiedzia³ w wywiadzie dla Gazeta.pl. Stwierdzi³ te¿, ¿e jego projekt “by³ niemal to¿samy” z propozycj± projektu ustawy prezydenta Andrzeja Dudy.

Sama prezes TK Julia Przy³êbska zosta³a pod koniec listopada zapytana, czy znaj±c si³ê protestów, Trybuna³ Konstytucyjny podj±³by dzi¶ tak± sam± decyzjê w sprawie wyroku dotycz±cego aborcji. – Dzi¶ obowi±zuje ta sama konstytucja i ten sam przepis dotycz±cy ochrony ¿ycia. Je¿eli tre¶æ wniosku by³aby taka sama, to mogê s±dziæ, bo zawsze decyduj± sêdziowie, z których ka¿dy ma równy g³os, ¿e tak – odpowiedzia³a Przy³êbska. – By³a to decyzja wynikaj±ca z prawa, a nie polityki. Podkre¶lam: jedyne, co liczy siê w tym gmachu, niezawis³ym od polityki, odpornym na wszelkie presje i naciski, jest Konstytucja RP, wiedza prawnicza i sumienia sêdziów. Wszystkich sêdziów, bo nie jest to Trybuna³ Julii Przy³êbskiej, ale niezale¿ny Trybuna³ Konstytucyjny sk³adaj±cy siê z 15 niezawis³ych sêdziów. I to 15 sêdziów wyda³o wyrok – doda³a.

Polki bêd± je¼dziæ za granicê? Aborcja Bez Granic: ponad 5,2 tys. osób szuka³o wsparcia

Pierwsze skutki wyroku TK by³y widoczne ju¿ po jego og³oszeniu. – Nasz telefon w zasadzie siê zagotowa³ – mówi³a w TOK FM Justyna Wydrzyñska z organizacji “Kobiety w sieci”, a jak przekaza³a wtedy Aborcja Bez Granic, w pierwszych miesi±cach dzia³alno¶ci ¶rednio 250 osób kontaktowa³o siê co miesi±c. “Po decyzji Trybuna³u Konstytucyjnego w sprawie ograniczenia dostêpu do aborcji z przyczyn embriopatologicznych liczba telefonów i zapytañ wzros³a kilkunastokrotnie” – poinformowa³a ABG. Jak zaznaczono, pomiêdzy grudniem 2019 roku a 22 pa¼dziernika 2020 roku z ABG skontaktowa³o siê w sprawie aborcji 2,7 tys. osób, a od 22 pa¼dziernika do 10 grudnia – a¿ 2,5 tys. osób. 

Warto równie¿ przypomnieæ, ¿e do niepublikowania wyroków TK dochodzi³o ju¿ za rz±dów Prawa i Sprawiedliwo¶ci. W grudniu 2015 Trybuna³ Konstytucyjny, którym kierowa³ wtedy prof. Andrzej Rzepliñski, orzek³, ¿e przygotowana przez PiS ustawa wprowadzaj±ca zmiany w funkcjonowaniu TK jest w ca³o¶ci niezgodna z Konstytucj±. W marcu 2016 premier Beata Szyd³o odmówi³a publikacji wyroku w Dzienniku Ustaw. Wtedy przez Polskê te¿ przesz³y protesty. Rz±d opublikowa³ wiêkszo¶æ zaleg³ych orzeczeñ TK w grudniu 2016 roku, a ostatnie dopiero 5 czerwca 2018.

By³y prezes Trybuna³u Konstytucyjnego profesor Andrzej Zoll proponowa³ w TOK FM, aby premier nie publikowa³ orzeczenia. – Mo¿na przej¶æ naoko³o, je¶li premier nie opublikuje tego orzeczenia. To wbrew zasadom, ale to stan wy¿szej konieczno¶ci. Tego orzeczenia nie powinno siê publikowaæ – oceni³ stanowczo by³y prezes TK. Jego zdaniem to najlepsze wyj¶cie, bo w polskim prawie nie ma czego¶ takiego, jak mo¿liwo¶æ uchylenia orzeczenia TK – stwierdzi³. 



Źródło

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *