Referendum ws. aborcji: Uśmiech Savity uwid Irlandi – Spr o aborcj



Po przytaczajcym zwycistwie zwolennikw legalizacji aborcji tylko w Polsce, na Malcie i Cyprze zabieg jest zakazany.

W 1983 r. 2/3 Irlandczykw poparo sm poprawk do konstytucji, ktra wprowadzio prawo do ycia po poczciu.





35 lat pniej sytuacja si jednak odwrcia. W miniony pitek przy wysokiej (64, 13 proc.) frekwencji a 66,4 proc. gosujcych opowiedziao si za legalizacj aborcji do 12. tygodnia ciy (33,6 proc. byo przeciw). Tylko w jednym hrabstwie, pooonym na pnocno-zachodnim skraju kraju Donegal, zwolennicy utrzymania zakazu zdobyli niewielk wikszo.

Ta pokojowa rewolucja zakoczya si wielkim aktem demokracji. Potrafilimy spojrze prawdzie w oczy. Sto lat od przyznania prawa gosu kobietom nard si wypowiedzia. Uzna, e ma zaufanie do kobiet, szanuje je i ich decyzje. Ale dla mnie osobicie to jest te dzie, kiedy nard po prostu uzna, e dosy tego! owiadczy premier (Taoiseach) Leo Varadkar.

Aborcje i tak byy

Kampania zwolennikw legalizacji aborcji (Together for Yes”) rzeczywicie od pocztku koncentrowaa si nie tyle na ocenie moralnej aborcji, ile na warunkach, w jakich jest przeprowadzana. No bo niezalenie od przepisw ma ona i tak miejsce. W cigu 35 lat obowizywania zakazu przeszo 160 tys. Irlandek wyjechao do brytyjskich szpitali (gwnie w Liverpoolu), aby przeprowadzi zabieg przerwania ciy. Tej turystyki aborcyjnej” irlandzkie wadze nie mogy zabroni z powodu nadrzdnoci europejskiego przywileju swobodnego przemieszczania si w Unii nad prawem krajowym.

Wiele Irlandek zdecydowao si jednak take na nielegaln aborcj na miejscu, ryzykujc czasem nawet ycie. W zmianie nastawienia irlandzkiej opinii publicznej przeomowa okazaa si mier w padzierniku 2012 r. dentystki pochodzenia indyjskiego Savity Halappanavar. Lekarze w Galway nie rozpoznali komplikacji ciy i odmwili jej przerwania.

Ju rok pniej parlament przyj ustaw poszerzajc prawo do przerwania ciy o przypadki, gdy zagroone jest ycie matki. Za w trakcie kampanii przed referendum umiechnity wizerunek Halappanavar sta si symbolem walki o prawo kobiet.

W opublikowanej w ub. tygodniu rozmowie z Rzeczpospolit” byy przewodniczcy Parlamentu Europejskiego Pat Cox tumaczy, e wysokie poparcie dla legalizacji aborcji to cz gbokiej zmiany cywilizacyjnej, ktrej elementem byo ustanowienie w 2015 r. maestw homoseksualnych. Jego zdaniem to wynik z jednej strony niezwykego wzrostu zamonoci irlandzkiego spoeczestwa i otwarcia kraju na wiat, a z drugiej zasadniczego osabienia wpyww Kocioa katolickiego po serii skandali pedofilskich pod koniec poprzedniego i na pocztku obecnego wieku.

Kluczowa okazaa si jednak take zmiana nastawienia ju nie tylko lewicowych, ale take konserwatywnych irlandzkich politykw, ich uniezalenienie si od katolickich hierarchw. 39-letni Varadkar, lekarz i lider chadeckiej partii Fine Gael, bardzo mocno zaangaowa si po stronie zwolennikw prawa do przerywania ciy. Ale prawdziwym przeomem staa si zaskakujca zmiana stanowiska w tej sprawie ju w trakcie kampanii lidera konserwatywnej Fianna Fil Michaela Martina. Gdy owiadczy, e popiera zniesienie smej poprawki do konstytucji, zwolennicy utrzymania zakazu aborcji nagle znaleli si bez jasnej strategii dziaania.

Wydaje si wic przesdzone, e w irlandzkim parlamencie znajdzie si wikszo, aby do koca roku przegosowa przepisy legalizujce aborcj. To w kadym razie zapowiedzia premier.

Taoiseach obieca, e jeli zwyciy w referendum tak”, wprowadzi restrykcyjne warunki przeprowadzenia aborcji. Wierzymy, e dotrzyma sowa ostrzega jednak liderka kampanii przeciw zmianie przepisw o przerywaniu ciy Maeve O’Hanlon.

Wyzwanie dla Polski

Spektakularny wynik irlandzkiego referendum nie moe pozosta bez wpywu na ju bardzo nieliczne kraje w Unii, gdzie aborcja jest nielegalna. Dotyczy to w pierwszym rzdzie Irlandii Pnocnej. Tu kobiecie i lekarzowi, ktry przeprowadzi zabieg przerwania ciy, poza zupenie wyjtkowymi okolicznociami, grozi teoretycznie nawet doywocie. Ale w Belfacie ju wybucha gorca debata w tej sprawie: na jaw zaczy wychodzi nieraz szokujce historie kobiet ponoszcych konsekwencje restrykcyjnych przepisw. Jedn z nich jest przypadek matki zgwaconej pitnastolatki, ktra jest cigana przez prokuratora za to, e zdobya rodki wywoujce poronienie. Napicie jest tym wiksze, e z powodu brexitu kobiety z Ulsteru, ktre chciayby skorzysta z liberalizacji przepisw w Republice Irlandii i pojecha tam na zabieg aborcji, bd musiay przej przez kontrole graniczne.

Deputowana Partii Pracy Stella Creasy zapowiedziaa ju debat nad zmian przepisw w Irlandii Pnocnej w brytyjskiej Izbie Gmin. Na razie przeciwko wszelkim modyfikacjom opowie si jednak rzdzca w Ulsterze Demokratyczna Partia Unionistyczna (DUP), bez ktrej rzd Theresy May nie ma wikszoci.

Jeli pomin Irlandi Pnocn oraz malutk Malt i Cypr, Polska pozostaje jedynym krajem Unii, gdzie poza przypadkami gwatu lub kazirodztwa, ryzyka dla ycia matki oraz powanego uszkodzenia podu aborcja jest zakazana. Cytowana przez brytyjskiego The Economista” analiza znanego amerykaskiego instytutu Guttmacher promujcego wiadome macierzystwo wskazuje jednak, e kraje o takim poziomie rozwoju i aktywnoci zawodowej jak Polska z reguy ustanowiy znacznie bardziej liberalne przepisy w sprawie aborcji. Instytut ustali take, e od 2000 roku a 28 krajw przeprowadzio liberalizacj przepisw o aborcji. Dzi 93 proc. pastw, gdzie wci obowizuje zakaz przerywania ciy, znajduje si w ubogich regionach Ameryki aciskiej, Azji czy Afryki. W tej grupie kraje rozwinite stanowi ju zupeny margines.

Instytut wskazuje jednak take, e z uwagi na rozwj rodkw antykoncepcyjnych i wiadomego macierzystwa w krajach Europy rodkowej nastpi w ostatnich latach gwatowny spadek liczby aborcji. W Estonii przeprowadza si rocznie 5 takich zabiegw na tysic kobiet w wieku rozrodczym, za na Wgrzech 14 wobec 9 w Hiszpanii i 15 we Francji.

Z kolei francuski instytut statystyczny INED w raporcie z okazji 40-lecia legalizacji przerywania ciy pokazuje, e liczba takich zabiegw (ok. 200 tys. rocznie) nie zmienia si od czasu, kiedy istniao podziemie aborcyjne. Zdaniem Federacji na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny w Polsce wykonuje si rocznie ponad 100 tys. operacji przerywania ciy.





Source link

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *